اميدوارم اين بنده هم جزو اين جرگه محسوب شوم ، زيرا كه « گندم » نمونه‌اى است از « آثار » و « مشت » نشانه‌اى است از « خروار » . خلاصه ، « اسب‌دوانى » تا غروب آفتاب طول كشيد . بعد از اتمام اسب‌دوانى ، رفتم [ به ] منزل . چهارشنبه ، ششم [ ذى قعده 1304 ه . ق . ] امروز و روز جمعه را مثل روز اول به سر بردم ، يعنى از صبح تا ظهر [ به ] منزل آمده ، بعد از ظهر مىرفتم به « گودود » ، تا ساعت 6 به تماشاى « اسب‌دوانى » مشغول مىشدم . [ به ] منزل آمده ، با مدعوين به سر مىبردم . روز پنج‌شنبه ، [ هفتم ذى قعده 1304 ه . ق . ] ، حالم برهم خورد ، نتوانستم بروم . شنبه ، نهم [ ذى قعده 1304 ه . ق . ] « 1 » امروز ، قبل از ظهر به « لندن » مراجعت كردم . چون مزاجا كسل بودم ، از منزل بيرون نرفتم . « مولوى سيد على بيلگرامى » « 2 » ، كه يك ماه بعد از من از « حيدرآباد » بيرون آمد ، ديروز وارد « لندن » شده ، امروز به ديدن من آمد . از امور « حيدرآباد » پرسيدم ، گفت : « الحمد لله ، همه‌چيز به خوبى و پاكيزگى مىگذرد . » شب را رفتم به « تماشاخانه » موسوم به « اجيپشن هال » « 3 » ، يعنى « عمارت مصرى » . ابتدا شخص « حقّه‌بازى » آمده ، بازىهاى خوب درآورد . دو عمل بسيار خوبى كرد ، كه قابل تعريف است : اولا يك صورت مقوايى بسيار كوچكى روى ميز گذارد . مقابل اين ميز ، ميز ديگرى نهاد كه فاصله‌اش تقريبا يك ذرع مىشد . يك بشقاب آورده ، كفش را نوك انگشت گذارده ، بنا كرد به چرخاندن . در ضمنى كه بشقاب را

--> ( 1 ) . ظاهرا كاتب اشتباها اين تاريخ را در اين‌جا نوشته است . ( 2 ) . على بلگرامى ( Belgerami ) ، فرزند « سيد زين الدين حسين » ، كه در سال 1268 ه . ق . در « پتنا » زاده شد و پس از 63 سال در 1329 ه . ق . در « هردويى » درگذشت . وى دانشمند و استاد دانشگاه و مترجم فارسىنويس شبه‌قاره هند بود كه به 12 زبان اردو ، لاتين ، آلمانى ، فرانسوى ، عربى ، فارسى ، سانسكريت ، بنگالى ، مراتى ، تلگو ، گجراتى و انگليسى تسلط كامل داشت و كتابهاى « فارسى بلگرام » ، « تمدن هندى » ، « عربون كافن تعمير » ، « ميديكل جيورس پرودنس » ، « انتخاب تاريخ هند » ، « تاريخ هند » ، « سلسلهء آصفيه » ( 3 جلد » ، « راهنماى غارهاى الورا » و « الحقايق » از اوست . وى را « نواب تراب على خان » ، پدر « عماد السلطنه » به اروپا فرستاد تا در آنجا به فراگيرى « فلسفه » و « تاريخ » بپردازد . ( 3 ) . Egyptian Hall .